Үхлийн өмнөх шөнө ба математикийн агуу нээлт
1832 оны 5-р сарын 29-ний орой. Парис хот.
Ердөө 20 настай залуу математикч Эварист Галуа маргааш өглөө болох дуэльд амь насаа алдаж магадгүйгээ мэдэж байв.
Тэр унтаж амрахын оронд лааны бүдэг гэрэлд сууж, өөрийн бодож олсон бүх математикийн санаагаа найздаа захидал болгон яаран сандран бичиж үлдээжээ. Захидлынхаа төгсгөлд тэр ингэж сараачсан байдаг:
“Надад цаг алга.” (Je n'ai pas le temps)
Энэ өгүүлбэр нь математикийн түүхэнд хамгийн гунигтай мөрүүдийн нэг болж үлдсэн юм.
Тэр шөнө юу бичсэн бэ? Галуа өнөөгийн шинжлэх ухааны суурь болсон 3 чухал санааг үлдээсэн байдаг.
ТОО ЯАЖ СОЛИГДОХ ВЭ? (Бүлгийн онол) Тэр тоонуудыг өөр хооронд нь сольж байрлуулахад ямар дүрэм баримталж байгааг судалжээ.
Жишээ нь: 1, 2, 3 гэсэн тоонуудыг байрыг нь солиход зарим солилцоо нь “дүрэмтэй”, зарим нь “дүрэмгүй” байдаг. Энэ санаанаас "Бүлэг" гэдэг ойлголт үүссэн бөгөөд өнөөдөр энэ нь орчин үеийн математикийн хэл болжээ.ЯАГААД ЗАРИМ ТЭГШИТГЭЛ БОДОГДДОГГҮЙ ВЭ? Чи 2, 3, 4-р зэргийн тэгшитгэлийг томьёогоор бодож болдгийг мэднэ.
Харин Галуа: 5 ба түүнээс дээш зэргийн тэгшитгэлийг бодох бэлэн томьёо байх боломжгүй гэдгийг нотолсон юм.
Энэ нь: “Математикт бүх юм заавал бэлэн томьёотой байх албагүй” гэсэн маш том сэтгэлгээний хувьсгал байв.ТУСГАЙ ТООНУУДЫН ЕРТӨНЦ (Төгсгөлөг талбар) Галуа төгсгөлөг тоонуудын системийг (Finite Fields) судалсан. Энэ нь өнөөдөр:
- Компьютер
Нууц код, Криптограф
- Интернэт аюулгүй байдалд ашиглагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл: Чиний утас, компьютер ажиллаж байгаа нь Галуагийн тэр шөнө бичсэн санаатай шууд холбоотой!
Гунигтай төгсгөл Харамсалтай нь Галуа амьддаа алдартай болж амжилгүй, маргааш өглөө нь буудуулж, ердөө 20 насандаа хорвоог орхисон. Гэхдээ түүний бичсэн санааг хүмүүс олон жилийн дараа ойлгож, түүнийг "Суут ухаантан" гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн юм.
САНАА АВАХ ЗҮЙЛ
Нас бага байх нь саад биш.
Асуулт асууж, өөрөөр сэтгэх нь чухал.
Математик бол зүгээр бодлого биш — энэ бол сэтгэлгээний урлаг юм.
